Hızlı Erişim
Beyaz Bilgisayar Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti.

Sayı 11

Mektup No: 11 | Mart 1995

Merhaba,

Bu sayiyi elinize alir almaz farkettiginiz en önemli farklilik, herhalde kalinligi oldu. Ileriki sayfalarda göreceginiz gibi, bu sayida önemli olduguna inandigimiz bir tartismaya yer verdik. Polemik baslikli bu bölümü okumayi ihmal etmeyin.

Bu sayiya kadar sürekli olarak Archimedia’ya katilimin azligindan yakinirdik. Ankara Üniversitesi DTCF Arsivcilikteki dostlarimiz `siz misiniz yakinan!’ diyip bizi yazi yagmuruna tuttular. Eh, altta kalacak degiliz ya, `görmemise yazi göndermisler, tutmus hepsini birden yayinlamis’ hesabi biz de yerimiz elverdigi ölçüde tümünü birden yayinladik. Kalan bir yaziyi da gelecek sayiya sakladik. Yalniz, Metin Tekin kardesimizin gönderdigi `Deniz Müzesi’ yazisini bu kapsamin disinda tuttuk. Çünkü Archimedia’nin ilk sayisinda bu arsivle ilgili bir yazi yer almisti. Daha önce tanitilmamis bir yerle ilgili baska bir yazi gönderirse, severek yayinlamayi bir borç biliyoruz.

Bu sayida ilginizi çekecegini düsündügümüz bölümlerden biri de sloganlar. Ister kamu sektörü, ister özel sektörde çalisiyor olsun, her arsivcinin çalistigi kurulus içindeki konumunu ve itibarini yütseltmek için zaman zaman basvurabilecegi yöntemlerden biri arsiv ve arsivcilikle ilgili promosyon kampanyalari. Bu kampanyalarda, özellikle afisleme yoluyla kurulus içindeki tüm çalisanlara isin önemini anlatmaya çalismak Bati dünyasinda arada bir basvurulan bir yöntem. Benzer bir uygulamayi kendi kurulusunda denemek isteyenler olabilecegini düsünerek, Marmara Arsivcilik ögrencilerinin ürettigi sloganlardan bir seçme vermeye çalistik. Bu türden bir kampanyayi denemek isteyenlere bir kaç küçük ipucu verelim: Öncelikle görsel malzeme kullanmayi ihmal etmeyin. Özellikle arsivlere yönelik ürün pazarlayan sirketlerin brosürlerinde çok hos çizilmis resim ya da karikatürler olabiliyor. Telif haklariyla ilgili sorunlarla bogusmak istemiyorsaniz, buralardan fikirler alip, iyi çizgisi olan bir tanidiginizdan yardim isteyebilirsiniz. Afislerinizin estetigini arttirmak için çalistiginiz kurulusun halkla iliskiler personelinden yardim isteyin. Bu bölümlerde grafik sanatlardan anlayan birileri genellikle bulunur. Afisleri nerelere asacaksiniz? Isin sirri burada yatiyor. Insanlarin baska hiçbir isle ugrasmadan yalnizca sizin afisinizle ilgilenecegi noktalar arayin. Bunlarin basinda asansörler ve tuvaletler geliyor. Biraz arastirirsaniz baska yerler de kesfedebilirsiniz. Örnegin (varsa) kahve makinelerinin bulundugu bölümler düsünülebilir. Afislerinizi en geç iki haftada bir degistirin ve sakin atmayin: Üzerine yazilan duvar yazilari, insanlarin arsive bakisiyla ilgili çok önemli ipuçlari verecektir! Mizah duygunuzu kaybetmemeniz de sizin yarariniza olacaktir. Örnegin arada bir afisleri ’ziyaret’ edip, üzerlerine yazilanlara matrak bir üslupla (ama yine düsündürme amacina yönelik) cevaplar yazabilirsiniz.

Saygilarimizla,
Marmaralilar adina B.K. Ataman

 

Tanitim Tanitim Tanitim Tanitim Tanitim Tanitim Tanitim Tanitim Tanitim 

Kamu Sektörü

Tapu Kadastro Genel Müdürlügü Tapu Arsiv Dairesi Baskanligi: Basbakanlik Tapu ve Kadastro Genel Müdürlügü Merkez Teskilati içerisinde ana hizmet birimleri arasinda yer almaktadir. Kendi içinde alt birimlere ayrilmis olup genis bir alanda hizmet vermektedir. Oldukça genis ve zengin bir arsive sahip olan kurumun görevleri sunlardir: Yurt içi ve yurt disinda bulunan tapu kayit ve belgeleriyle arsivleme çalismalari yapmak, eski yazili tapu kayit ve belgelerini yerli ve yabanci arastirmacilarin hizmetine sunmak, modern arsivleme metodlari hakkinda çalisma ve uygulama yapmak, kayit çikarmak, eski yazili tapu kayitlarini Türkçelestirmek.

Kurumda mevcut kolleksiyonlar içinde, özellikle Kuyud-i Kadime’de Osmanli Imparatorlugunun 15-19. yüzyillarina ait dönemlerinin arazi ve arazi rejimlerine iliskin bilgi ve düzenlemeleri yansitan binlerce tarihi belge ve defter bulunmaktadir. Sancak ve kaza itibariyla düzenlenmis olan bu defterlerden Tapu ve Kadastro Genel Müdürlügü Merkez Arsivinde, tapu tahrir, mufassal, ruznamçe, evkaf, icmal gibi çesitli isimler altinda toplam 2322 cilt defter yer almaktadir. Tek nüsha olarak bulunan bu defterler, içerikleri yönünden daha alt gruplara ayrilarak tasniseri yapilmis ve fihristlere aktarilmistir. Kuyud-i Kadime’nin diger bir önemli özelligi ise ülkemizden ve dünyanin pek çok yerinden, çok sayida arastirmaciyi kabul etmesidir. Tapu-Tahrir defterleri üzerinde bilimsel arastirma yapmak isteyen yerli ve yabanci arastirmacilarin müracaatlari degerlendirilmekte, uygun görülenlere de gerekli izin verilmektedir. Bu yogun talebe karsin bu bölümde bazi yetersizlikler göze çarpmaktadir. Her seyden önce arastirmacilarin çalisabilecegi ayri bir çalisma salonu yoktur. Arastirmacilar çalismalarini ve belgeleri okumayi, memurlarin bulunduklari dar bir odada gerçeklestirmekte ve kendilerine sinirli bir hizmet verilebilmektedir. Halbuki ilim ve arastirmanin merkezi olan arsivlerde arastirmacilara daha iyi olanaklarin saglanmasi gerekmektedir.

Tapu Arsiv Dairesi Baskanliginda; ülkemizde mülkiyet hakkinin tanindigi ve kayit altina alinmasina baslandigi 1847’den sonraki dönemden, milli hudutlar dahilindeki yerlere ait 14.023 cilt Tapu-Zabit defteri bulunmaktadir. Kurumda tapu ve kadastroya ait kayitlarin islendigi, tapu ve kadastro birimlerinden, mahkemelerden, kamu kurum, kuruluslar ve ilgilileri tarafindan istenilen kayitlarin çikarildigi birimler de yer almaktadir. Bu birimlerde eski yazili tapu ve kadastroya ait belgelerin Osmanlica ve Arapça bilen uzmanlarca okunup Türkçeye çevrilmesi isleri de büyük bir titizlikle yapilmaktadir. Tapu Arsiv Dairesi bünyesinde kurum içi ve disi evrak giris-çikisinin yapildigi ve bu belgeler ile bir kisim Osmanlica belgelerin transkripsiyonlarinin bilgisayara aktarildigi bir birim ile, güncel belgelerin bulundugu ayri arsiv depolari da yer almaktadir. Tapu Arsiv Dairesi Baskanliginda arsiv depolari ve mahzenlerde bulunan belgelerin sayisinin çoklugu göz önüne alinarak 1985 yilinda bir mikrofilm çalismasi baslatilmis, ancak daha sonra maliyetlerin yüksekligi nedeniyle yarida birakilmak zorunda kalinmistir.

Tapu Arsiv Dairesi Baskanligi’nda personelden 18’i yüksekokul, 6’si lise ve dengi okul, 17’si ortaokul ve 3’ü ilkokul olmak üzere toplam 66 eleman çalismaktadir. Memur ve sözlesmeli personelden 32’si (% 57’si) eski yazi bilmektedir.

Hatice YÜKSEL (DTCF)

 

Arsiv Malzemesine Sahip Kuruluslar

Istanbul Kitapligi Fotograf Arsivi:* Istanbul’daki pek bilinmeyen bilgi merkezlerinden biri de Istanbul Kitapligi’dir. Bu merkezin bizi kendisine çeken en ilginç tarasarindan biri Istanbul konulu zengin bir fotograf arsivine sahip olmasidir.

Kitaplik, Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu tarafindan satin alinip, restore edilerek Türk turizmine kazandirilan Gülhane’deki Sogukçesme sokaginda 18.yy. yapisi bir Türk evinde bulunmaktadir. Gülhane’den çikista karsimiza dikilen bu eski bina, iç kismi Semiha Sakir tarafindan dösenerek, 1990 yilinda hizmete girmistir.1 Çelik Gülersoy Vakfi’nin sahibi oldugu kitaplikta, kurumun Genel Müdürü Çelik Gülersoy’ un kirk yilda topladigi görsel malzeme ve kitaplar bulunmaktadir. Kütüphanenin dermesinde 8100 tane kitap olup, içerisinde Istanbul ile ilgili ilk baski eserler, haritalar ve gravürler yer almaktadir. Kitapligin 1988 yilinda bir de katalogu yayinlanmistir.2

Kitapligin bizim için asil ilgi çekici kismi, içerdigi fotograf arsividir. Arsiv, baslica, fotograf, kartpostal ve diapozitiserden mütesekkil olup, uzmanlik konusu itibari ile Türkiye’nin kendi çapindaki en zengin kolleksiyonlarindan birine sahiptir. Çelik Gülersoy tarafindan derlenen fotograf arsivinde, 1870 yilindan sonraki fotograf malzemeleri, diapozitiser ve renkli-renksiz kartpostallar bulunmaktadir.3

Çelik Gülersoy, arsivin amacini "Istanbul çevresindeki zaman degisikliklerini saptamak ve bugün ona ait olmayan görünümler hakkinda ilgililere belge saglamak" olarak belirtmektedir.

Arsivdeki malzemeler üç ana kaynaktan derlenmistir;

Yildiz Sarayi fotograf albümlerinden (asillari Istanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi, kopyalari IRCICA’dadir) alinan fotograf kopyalari, Istanbul’un eski ailelerinden edinilen aile fotograflari, Bugün piyasalarda bulunmayan renkli ve renksiz Istanbul kartpostallari.

Bu üç ana kaynaktan derlenen ve sayisi hakkinda bir bilgi edinemedigimiz malzemeler, Çelik Gülersoy’ un çalismasi ile tasnif edilmektedir. Tasnifte önce, ilgili malzemenin hangi semte ait oldugu tanimlanmakta, daha sonra konusu ile birlikte resimlerin alt kisimlarindaki etiketlere yazilmaktadir. Bu çalisma halen sürmektedir.

Arsiv malzemesi, ait olduklari semt adlari ve Istanbul’a has kültürel olusumlara (Kayikçilar, Hamamcilar, Sakatatçilar, Saraylar v.s.) yani konularina göre tasnif edilmektedir.4

Sözkonusu fotograf malzemesi deri ile kapli mukavva kutularda korunmaktadir. Gelecekte, arsivin tasnif islemi bitirildiginde bir katalogunun yayinlanmasi da düsünülmektedir. Arsiv, arastirmaya açik olmamakla beraber, malzemelerden Çelik Gülersoy’un özel izni ile yararlanilabilmektedir.

Kitapligin duvarlarini, eski hisse senetleri, makbuzlar, Istanbul manzaralari, Istanbul hakkinda eser vermis yazarlarin portreleri süslemektedir. Arsivin bulundugu odada ayrica Çelik Gülersoy’a ait esyalar, berat, silt, fotograf ve ödüller de sergilenmektedir.

Istanbul Kitapligi hafta içi Pazartesi, Çarsamba ve Cuma günleri arastirmacilarin istifadesine açiktir. Isteyen herkes bu ilim yuvasindan yararlanabilir.

Adres. Istanbul Kitapligi, Sogukçesme Sokagi, Sultanahmet/Istanbul. Tel. (212) 512 57 30 Notlar:

* Bu yaziyi hazirlamamda gerekli bilgileri bana veren Çelik Gülersoy’a burada tesekkür etmeyi bir borç bilirim.
1 Gülersoy, Çelik, "Istanbul Kitapligi," Dünden Bugüne Istanbul Ansiklopedisi. C. 4, Istanbul, 1994: s. 2290.
2 Daha fazla bilgi için bkz. 1. Istanbul Kitapligi - Katalog, Istanbul, 1988. 2. Istanbul Kitapligi, [t.y.], [Brosür]. 3. Gülersoy, Çelik, a.g.e.
3 Gülersoy, Çelik, a.g.e.
4 Bu konu basliklarinin sayisi 50’ yi askindir. Murat ÇELIK

 

Iktibas Haber Ajansi: 1982 yilinda kurulmustur. Dökümantasyon ve arsiv merkezi olarak ticari amaçli enformasyon hizmeti vermektedir. Yönetim açisindan hiyerarsik bir yapilanmaya sahiptir.

Personel: Müdür, müdür yardimcisi, gazete ve dergi temini görevlisi, halkla iliskiler görevlisi, gazete ve dergileri tarama görevlisi ve bilgisayar operatöründen olusmaktadir.

Kurumun dermesi sistematik olarak düzenlenmis gazete ve dergi kupürleri, arsiv belgeleri ve ansiklopedik kaynaklardan olusmaktadir. Arsiv depolarinin küçük olmasi sebebiyle sik araliklarla derme ayiklanmaktadir. Ayiklama islemi için belli bir süre gözetilmemektedir.

Kurulus bütçesini, ticari amaçli sürdürdükleri kupür derleme islemi ve yayin organindan elde ettikleri gelir olusturmaktadir. Iktibas Haber Ajansi, faaliyetlerini Ankara ve Istanbul’da sürdürmektedir. Merkez Ankara’da, gazete ve dergilerin taranip derlenmesi ile iktibas dergisinin yayimlanma faaliyetleri sürdürülmektedir. Istanbul subesi yurtiçi ve yurtdisindaki radyo ve TV yayinlarini takip edip derlemek ve arsivlemek ile görevlidir.

Kurulus halka hizmeti gaye edinmis ve imkanlari ölçüsünde de dünya basinini takip etmektedir. Bunda ilke olarak Türkiye ile ilgili bilgileri hedef almaktadir.

Kurum, iki asamali hizmet vermektedir. Temel hizmet, ücret karsiligi çesitli kuruluslarin taleplerine cevap verecek sekilde basin yayin organlarindan haber toplamaktir. Toplanan bilgiler periyodik araliklarla kuruluslara yazili veya bilgisayar ortaminda sunulmaktadir. Hizmet verilen kuruluslar arasinda Gazi Üniversitesi, Hotel Sheraton Ankara vs. bulunmaktadir. Kurum Türkiye ve dünya basininda yer alan önemli haberlerden olusturdugu aylik bir dergi yayinlamaktadir.

Iktibas Basin Haber Ajansi’nda bilgi, hizmet haline gelmeden önce su asamalardan geçmektedir.

Günlük gazete ve dergiler sistematik olarak temin edilir. Materyaller taranip önemli olaylara ait kupürler isaretlenip kesilir. Kupürler arsivlenir. Bu asamada, kuruluslarla ilgili olan kupürler günlük olarak kurulus adi altinda, Iktibas Dergisi için toplanan kupürler ise hangi gazeteden alinmissa o gazete adi altinda aylik olarak toplanir. Her kupürün üzerine ait oldugu tarih yazilir.

Sabri AYGÜNEY (DTCF)

 

Tarihi Arsivler

Genelkurmay ATASE Arsivi: Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüd Baskanligi Arsivi ihtiva ettigi zengin belgeleri ile özellikle yakinçag harp tarihi, askeri tarih ve genel tarih alaninda çalisan Türk ve yabanci arastirmacilarin vazgeçemeyecekleri, Türk Silahli Kuvvetleri arsivlerinden biridir.

Bugünkü Genelkurmay ATASE Baskanligi Arsivi’nin temelini olusturan Tarih-i Harp Subesi 29 Mart 1916 tarihinde Istanbul’da kurulmus, bu yeni arsiv subesinin faaliyete geçirilmesi ile, yazilacak askeri tarihlerin gerçek belgelere dayandirilmasi amaçlanmistir.

Sube, savas sirasinda harp ceride ve dosyalarini tutmakla görevli birimlere "O güne kadar yazilmis olanlar en kisa zamanda, Mart 1916’dan itibaren olusacak belgeler ise, her ayda bir Tarih-i Harp Subesine gönderilecektir" emrini vererek birlik ve kurumlardan gelen bu belgeler ile arsivin temelini atmistir.

1916’dan 1923 yilina kadar Istanbul’da faaliyet gösteren sube, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulusu ile birlikte Konya’ya 1926 yilinda ise baskent Ankara’ya nakledilmis ve son olarak da 1954 yilinda kendisi için özel olarak insa edilmis olan bugünkü binasina tasinmistir.

Genelkurmay ATASE Baskanligi Arsivi’nin ihtiva ettigi kolleksiyondan sorumlu birim, önceleri Tarih-i Harp Subesi, 1967 yilinda Harp Tarihi Baskanligi, 1978 yilinda ise Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüd Baskanligi adini almistir. Arsivin teskilatindaki degisikliklere paralel olarak arsivcilik anlayisinda da gelismeler görülmüstür.

Yaklasik sekiz milyon belgenin toplandigi arsivdeki en eski tarihli belgeler 1853-1856 Osmanli-Rus (Kirim) Harbi’ne aittir. Belgeler, hareket, muhabere, istihbarat ve lojistik destek konularini içerir. Bunlar genel kolleksiyon basliklari altinda "Dosya Usulü Tasnife" tabi tutulmustur. Bu arsiv, sadece Osmanli dönemi harp tarihi arsivi olmayip ayni zamanda Türkiye Cumhuriyeti dönemine ait belgeleri de içermektedir.

Arsiv’de toplanmis olan Osmanli Türkçesi ile yazili bütün belgelerin 1960-1968 yillari arasinda "Dosya usulü envanter sistemine" göre tasniseri yapilmis ve ait olduklari dönemin teskilatina göre defter kataloglari hazirlanmistir. 1973-1980 yillari arasinda, belgelerin bugün kullandigimiz harsere çevrilmesine baslanmis, ancak yapilan çevirilerin belgeleri tam yansitmadigi görülünce bu çalisma durdurulmustur. 1983 yilinda belgelerin konu, tarih, yer ve birlik esaslarina göre kart kataloglarinin yapilmasina baslanmis, bu kartlarda belgeler özet olarak verilmistir. Belgelerin taninmasi ve özellikle koruma altina alinabilmesi açisindan yukarida sözünü ettigimiz her iki tasnif çalismasi da süphesiz çok faydali olmus; ancak beliren yeni ihtiyaçlar karsisinda kendisini yenileyemeyen bu sistemden vaz geçilmistir. Daha sonra belgelerin ihtiyaçlara göre yeniden tasnifine kara verilmistir. Bu amaçla sürdürülen arastirmalar sonucunda günümüzde en gelismis olarak degerlendirdigimiz ve Basbakanlik Osmanli Arsivi tarafindan da bazi kolleksiyonlarin tasnifinde basari ile uygulanan "Bilgisayara uyarli analitik tasnif"in uygulanmasi benimsenmis ve bu dogrultuda hazirliklara baslanmistir.

"Bilgisayar Uyarli Analitik Tasnif"in yapilabilmesi için öncelikle özel bir form (belge özet formu) gelistirilmistir. Bu formda belgeyi tam olarak tanimlayan su bilgiler bulunmaktadir:

Belgeyi özetleyen arsiv uzmanin adi ve soyadi, Belgenin tarihi, Belgenin ait oldugu kolleksiyon, Eski ve yeni tasnif numaralari, Belge sayisi, Varsa mikrofis numarasi, Belgenin nev’i (cinsi), Belgenin özeti, Indeks bölümüne temel olmak üzere yer adi, sahis adi ve diger anahtar kelimeler, Belgeyi gönderen ve alan makamlarin adi.

Bu formun hazirlanmasinin amaci, belgeyi en dogru ve eksiksiz bir biçimde kataloga yansitmaktir.

Belge özet formunda yer alan indekslik kelimeler bölümü "Bilgisayara Uyarli Analitik Tasnif"in en önemli unsurudur. Kataloga eklenen bu indeks sayesinde, katalog diger klasik kataloglardan ayrilmaktadir. Çünki bu sayede arastirmaci, yüzlerce sayfayi bulan belge özetlerini okumadan, indeksi taramak suretiyle kendisini ilgilendiren belgelere ve özetlere ulasabilmektedir.

Çalismalar titizlikle tamamlandiktan sonra, son bir kontrolden geçen Belge Özet Formlari bilgisayarda yazilarak katalog için son sekil verilmektedir.

Adresi: Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüd Baskaniligi, Bakanliklar/ANKARA

 

Yesim DOGAN (DTCF)

 

 

Özel Sektör

Atabay Kimya San. A.S.: 1974 senesinde kurulmus olan sirket; kimya, beseri ve tarim ilaçlari imalati konularinda sahip oldugu 120 personel vasitasiyla çalismalar yapmaktadir.

Sirketin Evrak Yönetimi hususundaki politikalari, ademi merkezi bir sistemi geçerli kilmaktadir. Acibadem ve Gebze’de bulunan merkez ve fabrika dahilindeki birimlerde kagit evrak üretilmektedir. Bu birimlerde özellikle imalat dosyalari ürün adina göre numaralanarak islem görmektedir. Söz konusu birimlerde ihtiyaçlar paralelinde aktivitesi belirlenen evrak bu müddetin sonunda Gebze’de bulunan arsive intikal ettirilmektedir. Burada kanuni saklama sürelerini tamamlayan evrak yakilmak suretiyle imha edilmektedir. 1974-1990 yillari arasinda sirket genel arsivinin Tophane’de bulundugu ve doksanli yillar itibariyle buraya nakledildigi belirtilmistir. Son zamanlarda, bu nakil esnasinda meydana gelen karisikliklarin giderilmesi yönünde fiziki nitelikte bir takim düzenlemeler yürütülmektedir.

Adresi: Esentepe Mevkii, Tavsanli Köyü, PK:55 Gebze/IZMIT Tel: 0 262 641 15 97/98

 

Güzide KOLUKISA

 

Sloganlar Sloganlar Sloganlar Sloganlar Sloganlar Sloganlar Sloganlar Arsivciniz yoksa, arsive girmeden önce kayip ilani vermeyi unutmayin. (Hümeyra Özsoy). Insan beyninin fonksiyonel basarisinin temelinde, hafizadaki mükemmel arsivleme sisteminin yattigini hiç düsündünüz mü? (Mahmut Yarlug). Arsivine sahip çikmayan bir millet geçmisini, arsivine sahip çikmayan bir sirket gelecegini unutmaya mahkumdur. (Yesim Boz). Information is power. = Bilgi güçtür (veya iktidardir). (Anonim). Archives are forever = Arsivler tüm zamanlar içindir. (Anonim).

 

Yayinlar Yayinlar Yayinlar Yayinlar Yayinlar Yayinlar Yayinlar Yayinlar 

 

ATABINEN, Resit Saffet. Galatada Kemankes Kara Mustafa Pasa Avlusunda T.T.O.K Arsivleri ve Kitapligi = Bibliothéque du Touring et Automobile Club de Turquie dans le Cour de la Mosque de Kara Mustafa Pacha a Galata. Istanbul, 1949. AVSAR, B. Zakir. "Ticari-mali-siyasi güç araci olarak enformasyonun gelisimi I." Yeni Forum. C. 15, S. 296 (Ocak 1994): ss. 38-40. AVSAR, B. Zakir. "Ticari-mali-siyasi güç araci olarak enformasyonun gelisimi II." Yeni Forum. C. 15, S. 297 (Subat 1994): ss. 34-43. AVSAR, B. Zakir. "Devlet hizletlerinde gerekli bilgilerin toplanmasi." Yeni Forum. C. 15, S. 299 (Nisan 1994): ss. 41-46. AVSAR, B. Zakir. "Türkiye’de devlet enformasyon hizmetlerinin tarihçesi." Yeni Forum. C. 15, S. 300 (Mayis 1994): ss. 43-51. BAYRAMOGLU, Fuat. "Tezhipli ve Padisah Onayli Fermanlar." Kültür ve Sanat. Yil 2, Sayi 4 (1976): ss 17-37 GREENWOOD, Antony. "The sixteenth century Celepkesan registers in the Turkish Prime Ministerial Ottoman Archives." Osmanli Öncesi ve Osmanli Arastirmalari Uluslararasi Komitesi Sempozyumu Bildirileri (VII: 1986). Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1994: ss. 409-426. KARAER, Ibrahim. "Türk Dünyasi ve Arsivcilik Konusundaki Yayinlar." Türk Kütüphaneciligi. C. 8, S. 1 (Kis 1994): ss. 70-75. KUSOGLU, M. Zeki. "Mühür." Dünkü Sanatimiz Kültürümüz. Istanbul: Ötüken Nesriyat Yayini, 1994. ISBN 975-437-132-6: ss. 23-27 KUSOGLU, M. Zeki. "Osmanlilarda Tugra ve Gümüste Tugra Damgasi." Dünkü Sanatimiz Kültürümüz. Istanbul: Ötüken Nesriyat Yayini, 1994. ISBN 975-437-132-6: ss. 93-88 LAKATOS, Imre ve Alan Musgrave. Bilginin Gelisimi ve Bilginin Gelismesi ile ilgili Teorilerin Elestirilmesi. Çev. Hüsamettin Arslan. Istanbul: Paradigma Yayinlari, 1992. ISBN. 975-7819-01-8. OKTAY, Cemil. Yükselen Sistemler Karsisinda Türk Siyasi Sistemi ve Kamu Bürokrasisi. Istanbul: Istanbul Üniversitesi Yayini, 1983. SEYLAM, S. Göksin. "Arsiv Hizmetleri." Tapu ve Kadastro Genel Müdürlügü Dergisi. Cumhuriyetin 60’inci Yildönümü Özel Sayisi (Ekim 1983): ss. 93-95. SAHIN, Mustafa. "Izmir Milli Kütüphane." Tarih ve Toplum. C. 23, S. 134 (Subat 1990): ss. 39-46.

Murat Çelik

 

DEVLET ARSIVLERI GENEL MÜDÜRLÜ/Ü

Osmanli Arsivi Daire Baskanligi Yayinlari Osmanli Fermanlari = Ottoman Fermans. 2. Bas. Ankara: Basbakanlik Basimevi, 1994. XXX+177 s. 438 Numarali Muhasebe-i Vilayet-i Anadolu Defteri (937/1530) II.: Bolu, Kastamonu, Kengiri ve Koca-ili Livalari: Dizin ve Tipkibasim. Ankara: Basbakanlik Basimevi, 1994. XIII+171+200 s. 5 Numarali Mühimme Defteri (973/1565-1566): Tipkibasim. Ankara: Basbakanlik Basimevi, 1994. 704 s. 5 Numarali Mühimme Defteri (973/1565-1566): Özet ve Indeks. Ankara: Basbakanlik Basimevi, 1994. XLIX+449 s.

 

Konferans Konferans Konferans Konferans Konferans Konferans Konferans 

23 Subat 1995 günü, saat 14:30’da Istanbul Üniversitesi Kuyucu Murat Pasa Medresesi’nde, Fransiz Anadolu Arastirmalari Merkezi Müdürü Prof. Dr. Stéphane Yerasimos "Bir Arsiv Kurdunun Gözlemleri" basligiyla, kendisinin arsiv arastirmalarinda karsilastigi anilari da içeren bir konferans verdi.

Bugüne kadar çesitli arsivlerde ve çesitli konularda arastirmalar yapmis olan Stéphane Yerasimos, özellikle Türkiye’deki arsivlerde yaptigi arastirmalarda belgelerin açiga çikarilmasi konusunda hem zaman hem de muhteviyat bakimindan ihtilasar oldugunu tesbit etmis. Anlattiklarina göre Dünya’ nin pek çok yerinde ailevi hayati ilgilendirebilecek personel arsivleri gibi özel belgeler hariç, arsivlerin okuyucuya açilma süreleri 30 yila indirilmekteymis. Türkiye’de ise özellikle Cumhuriyet tarihine ait belgelerin pek çogu halen sakli-gizli vaziyetteymis, okuyucuya verilmemekteymis. Yerasimos, `ne kadar çok belge gün isigina çikarsa o kadar çok bilgi alis-verisi olur ve dolayisiyla geçmise ait olaylar daha iyi ve kolay ögrenilebilir’ düsüncesinde. `Bu arada arsivlerde çalismalar yaparken bir belge bularak tüm karanlik noktalari aydinlatmak, ya da yanlislari düzeltmeyi bu sekilde bulunacak bir belgeye baglamak yanlis bir ilke ile çalismak olur ki bu ilke de çalisanlari olumlu ve faydali bir sonuca götürmez. Çünkü tüm geçmisi yenileyen ya da tüm yanlislari düzelten böyle belgeler yoktur. Arastirmalarin amaci çesitli kaynaklari ve belgeleri inceleyerek yorumlar ve sonuçlar çikarmak olmalidir’ diyor.

Arastirmalarla ilgili verdigi örnekler ise: Istanbul’ un 16. yy.’a ait nüfusunun tüm arastirmalara ragmen tespit edilememesi; Birinci Dünya Savasi sirasinda Osmanli Imparatorlugu’nun savasa katilmasina sebep olan, Alman asilli olup Osmanli karasularina siginarak Yavuz ve Midilli adlarini alan gemilerin, Ingiliz arsivlerindeki telsiz kayitlarina göre Ingilizler tarafindan bilinerek ve istenerek yakalanmadiklari ve Osmanli karasularina dogru özel olarak yönlendirildikleri; genellikle estetik düsünceler sebebiyle bugün bulundugu yere yerlestirildigi idda edilen Süleymaniye Camii külliyesi içindeki hastane bölümünün esasinda bugünkü Müftülük binasinin orada olmasinin planlandigi, ancak bahsi geçen yerin çesitli sebeplerle satin alinamamasi sebebiyle hastane binasinin yerinin degistirildigidir. Özellikle son örnegin uzun uzadiya arsiv belgeleri taramalarindan degil, Ömer Lütfü Barkan’ in kitaplarindan tesbit edildigi konferans sirasinda ayrica ifade edildi.

Edine Süleymanoglu


Beyaz Bilgisayar Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti.
Burhaniye Mah. Doğu Karadeniz Cad. Selvili Evler No:26 / E (Villa 5)
Beylerbeyi / Üsküdar / İSTANBUL
T : (0216) 557 72 72    F : (0216) 422 22 90    beyaz@beyaz.net
Her hakkı saklıdır. Site içinde kullanılan tüm yazılar materyaller Beyaz Bilgisayar Ltd. Şti. aittir. İzinsiz kaynak gösterilmeden hiçbir doküman ve resim kullanılamaz. Yayınlanan yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.