ITDR (Identity Threat Detection and Response) Nedir?

Siber güvenlik tehditleri giderek çeşitlenirken, kimlik ve erişim yönetimi (IAM) sistemleri siber saldırganlar için önemli bir hedef haline gelmiştir.  

Kimlik ve erişim yönetimi (IAM) sistemleri, kurumlarda kimin hangi kaynaklara erişeceğini belirleyen ana mekanizma olduğu için saldırganlar açısından en kritik hedeflerden biridir. Bir kimlik bilgisi ele geçirildiğinde saldırgan, meşru kullanıcı gibi davranarak güvenlik kontrollerini atlatabilir, yetki zinciri üzerinden kritik sistemlere erişebilir ve çoğu zaman fark edilmeden içeride kalabilir. Özellikle bulut servislerinin ve uzaktan erişimin yaygınlaşmasıyla tek bir kimliğin ele geçirilmesi bile tüm kurumun güvenliğini tehlikeye atacak kadar güçlü bir saldırı vektörü haline gelmiştir.

Geleneksel güvenlik çözümleri çoğunlukla ağ, uç nokta veya veri odaklı çalışırken, kimlik temelli tehditlere karşı yetersiz kalabilmektedir. Bu noktada öne çıkan ITDR (Kimlik Tehdidi Algılama ve Müdahale) çözümü, kimlik odaklı saldırıları tespit etmek ve hızlıca müdahale etmek için geliştirilmiş bir güvenlik yaklaşımıdır.

ITDR Nedir?

ITDR, kullanıcı hesaplarını, erişim haklarını ve kimlik doğrulama süreçlerini hedef alan tehditleri tespit etmeye ve bu tehditlere karşı otomatik ya da manuel aksiyonlar alarak zararı en aza indirmeye odaklanan bir güvenlik çözümüdür. Kimlik doğrulama ve yetkilendirme sürecinde veya sonrasında olağan dışı davranışları sürekli izleyerek potansiyel tehditleri erkenden fark eder. Bu mekanizmalar, yalnızca tespit etmekle kalmaz, aynı zamanda hızlı müdahale ve uygun karşı önlemlerle kimlik altyapısının güvenilirliğini korur. Günümüzde kimliklerin siber saldırıların ana hedefi haline geldiği düşünüldüğünde, ITDR çözümleri sadece bir güvenlik aracı değil; kurumların saldırılara karşı dirençli olabilmesi için kritik bir savunma hattıdır. ITDR;

- Kimlik temelli saldırıların erken aşamada fark edilmesini,
- Riskli kimlik davranışlarının analizini,
- İhlallere karşı otomatik yanıt mekanizmalarının devreye alınmasını sağlar.

Neden Önemlidir?

Kimlik bilgileri, siber saldırganlar için en değerli varlıklardan biridir. Özellikle:

- Kimlik Avı (Phishing) saldırıları,
- Kimlik bilgisi hırsızlığı ve credential stuffing,
- Yetki yükseltme saldırıları,
- Yanlış yapılandırılmış erişim politikaları, kurumların en sık karşılaştığı riskler arasındadır.

Gartner raporlarına göre, kuruluşlardaki güvenlik ihlallerinin %80’den fazlası zayıf veya çalınmış kimlik bilgileriyle ilişkilidir. Bu da ITDR’ın neden kritik bir güvenlik bileşeni olduğunu açıkça göstermektedir.

ITDR Nasıl Çalışır?

ITDR çözümleri aşağıdaki adımları içerir:

- Tehdit Tespiti (Detection): Kullanıcı davranışlarını, oturum açma alışkanlıklarını ve anormal aktiviteleri izleyerek kimlik tabanlı tehditleri belirler.
- Yanıt ve Müdahale (Response): Şüpheli oturumları askıya alma, çok faktörlü kimlik doğrulamayı zorunlu kılma, erişim haklarını geçici olarak durdurma gibi adımlarla saldırının etkisi azaltılır.
- Kök Neden Analizi (Root Cause Analysis): İhlalin nasıl gerçekleştiği, hangi kimliklerin etkilendiği ve saldırganın hangi yolları kullandığı detaylıca incelenir.
- Önleyici Güvenlik (Prevention): Elde edilen bulgular doğrultusunda IAM politikaları güçlendirilir ve gelecekteki saldırılara karşı daha dirençli bir yapı oluşturulur.

ITDR ve Diğer Güvenlik Yaklaşımlarının Farkı

- IAM (Identity and Access Management): Kimlikleri yönetir, ama saldırıları doğrudan tespit etmez.
- SIEM (Security Information and Event Management): Genel güvenlik olaylarını toplar, fakat kimlik odaklı anomalileri her zaman net göremez.
- ITDR: Bu sistemleri tamamlar; özellikle kimlik güvenliği üzerine odaklanarak tehditleri fark eder ve hızlı müdahale sağlar.

ITDR’ın Sağladığı Faydalar

- Kimlik tabanlı saldırıların erken tespiti
- Hesap ele geçirme (account takeover) riskinin azaltılması
- Uyumluluk ve regülasyon gereksinimlerinin karşılanması
- Operasyonel verimlilik ve hızlı tehdit yanıtı
- Zero Trust mimarisinin güçlendirilmesi

Günümüzde siber saldırılar, güvenlik duvarlarını ve antivirüs çözümlerini aşarak doğrudan kimliklere yönelmektedir. Bu nedenle ITDR, modern siber güvenlik stratejilerinin vazgeçilmez bir bileşeni haline gelmiştir. Kurumların kimlik odaklı tehditlere karşı proaktif bir yaklaşım geliştirmesi, sadece verilerini değil aynı zamanda itibarlarını da korumaları için kritik öneme sahiptir.

Kaynak: ITDR

Yazar: Nazlıcan TANIN KAYA / Denetim Hizmetleri ve Teknolojileri K.Uzmanı